Zingeving

Uit onderzoek blijkt dat het voor sommige mensen moeilijk is een zinvol leven te leiden. Zinvol leven heeft onder meer te maken met toekomstperspectief en het gevoel iets voor een ander te betekenen. Mensen verlangen naar een samenleving met meer gemeenschapszin en solidariteit. Velen, met name jongeren, zijn ook op zoek naar geborgenheid en vormen van spiritualiteit.

Opvallend is dat veel mensen voor die spiritualiteit niet terechtkomen bij bestaande instituties, zoals kerken. Ze zoeken het eerder in zingevende activiteiten in hun vrije tijd of beroep. Daardoor neemt het aantal aanhangers van georganiseerde religieuze groeperingen af.

De comeback van religie

Tegelijkertijd mag het fenomeen religie zich verheugen in een hernieuwde belangstelling. In wetenschappelijke en maatschappelijke debatten, maar ook vanuit de overheid is er weer aandacht voor de rol van religie. Religie is ook meer dan ooit een thema in de media en niet alleen in negatieve zin. De koppeling tussen religieuze beleving en de kerk is – zoals gezegd – niet meer vanzelfsprekend. Het lijkt erop dat er een ontwikkeling gaande is naar een meer persoonlijke, innerlijke vorm.

Marktwerking en ethische beslissingen

De zorg in Nederland was lange tijd gekoppeld aan bepaalde religieuze of seculiere (sociale) overtuigingen. Inmiddels heeft marktwerking zijn intrede gedaan. Dit kan leiden tot een afname van solidariteit als een herkenbare waarde in de zorg. Hiermee hangt samen dat zorgverleners minder vaak hun levensovertuiging betrekken bij het nemen van (medisch-) ethische beslissingen. Zij wegen alleen nog de medische, technische en financiële gronden. Daardoor moeten patiënten en hun omgeving eventuele besluiten over dit soort vragen in het privé-domein nemen. Het is dan de vraag of dat niet een te zware morele last voor hen is.

Wet Maatschappelijke Ondersteuning

De overheid wil dat mensen zo lang mogelijk in hun eigen thuissituatie kunnen blijven. Daarbij doet ze een beroep op de bestaande infrastructuur van informele zorg door vrijwilligers: mantelzorg, burenhulp en kerkelijke ondersteuning. Een en ander is vastgelegd in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). Intussen staat deze ontwikkeling ‘haaks’ op verzakelijking die de zorg de afgelopen jaren zo kenmerkte. Bovendien is het nog maar de vraag in hoeverre kleiner wordende en vergrijzende instituties, zoals kerken, de extra taken kunnen opvangen. Wilt u vrijwilliger worden?