Daan (27) werd slachtoffer van criminele uitbuiting. Hij raakte steeds verder verstrikt in een web van manipulatie, dwang en bedreiging. Tot hij zich wist los te maken. “Vrienden op straat bestaan niet, dat heb ik wel geleerd.”
Daan* groeit op in een eenoudergezin in een grote stad. Financieel was het niet altijd even breed, maar aan liefde ontbrak het niet. Daan: “Maar als klein kind in de grote stad zie je wel een hoop dingen gebeuren die niet per se normaal zijn. Drugsdealers, zwervers, het leven op straat, dat soort dingen.”
Geld verdienen
Met positieve gevoelens kijkt hij terug op zijn tienerjaren. Maar als Daan 16 is veranderd er iets. “Mijn ouder raakte werkeloos. Daardoor kwamen er financiële problemen, en voelde ik de verantwoordelijkheid om bij te dragen.” Daan gaat fulltime werken, maar probeert ook via vrienden op straat wat bij te verdienen. “Ik kende jongens die al langer op straat hun geld verdienden, met dealen. Via hen ben ik er in gerold.”
Daan vindt op straat wat hij ergens anders niet vond: hij hoort erbij. “Deze jongens komen voor elkaar op. Ik moest geld verdienen, zij hielpen me op weg. Het zorgen voor elkaar sprak me erg aan.” Hij begint met dealen. “Natuurlijk is het fucked up. Dat weet je wel, je geweten knaagt. Maar als ik het niet doe, doet iemand anders het wel. Je wil gewoon verdienen.”
“Vrienden op straat bestaan niet, dat heb ik wel geleerd.”
Loyaliteitsprobleem
In het begin kiest Daan er zelf voor om te dealen. Toch slaat het uiteindelijk om naar dwang. “Ik raakte in de problemen met een groep gasten op straat. Mijn vrienden kwamen me helpen. Vanaf dat moment stond ik bij mijn vrienden in het krijt.” Respect en loyaliteit zijn kernbegrippen op straat. “Ik moest ze ‘terugbetalen’. Er ontstond een loyaliteitsprobleem. Dat ging steeds verder.”
Steeds vaker wordt Daan gedwongen om iets te doen. Stoppen of weglopen kan niet zomaar. “Ik wilde wel stoppen, ik voelde dat het niet langer kon zo. Maar het ging niet. Er werden problemen gemaakt die niet bestonden. Ik moest nog iemand betalen, of eerst iets oplossen, dat soort dingen.” Daan heeft nooit betaald. Dat is, zegt hij nu, een slimme keuze geweest. “Als je eenmaal betaalt, blijf je de rest van je leven betalen. Dat moet je dus nooit doen.”
Netwerk
Daan heeft in die periode gelukkig een netwerk waar hij op terug kan vallen. Hij stapt over zijn schaamte heen en deelt met mensen om hem heen wat er speelt. “Met die hulp en adviezen wist ik er uiteindelijk toch uit te komen.”
Ondertussen zijn er een aantal jaren voorbij. Daan kan terugkijken op die periode uit zijn leven, en zien dat hij slachtoffer is geweest van criminele uitbuiting. “De manipulatie, de dwang, het dreigen. Dat was niet mijn schuld, en werd mij aangedaan. Gelukkig ben ik eruit gekomen, maar er zijn genoeg jongeren die dat niet zo makkelijk lukt.” Tegenwoordig helpt hij jongeren die dreigen af te glijden. “Ik werk in de jeugdzorg, als begeleider mét ervaringskennis. Ik ben blij dat ik dit kan doen.”
*Daan is een gefingeerde naam. De echte naam is bekend bij het Leger des Heils. Het beeld is ter illustratie. Enige gelijkenis met bestaande personen is toeval.
