Soms lopen gezinnen zo vast dat geen enkele deur nog open lijkt te staan. Juist dan is het belangrijk dat hulpverleners elkaar weten te vinden. In Amsterdam gebeurt dat via de gebiedsknooppunten: netwerken van jeugdhulpprofessionals die samen zoeken naar passende ondersteuning voor kinderen, jongeren en gezinnen. Ook het Leger des Heils zet zich hier actief voor in.
Een gebiedsknooppunt brengt professionals uit het Ouder- en Kindteam (OKT) en de aanvullende jeugdhulp samen. Zij bespreken hulpvragen, delen expertise en denken mee over oplossingen wanneer situaties complex zijn. De zogenoemde verbinders helpen daarbij om verwijzers en aanbieders met elkaar in contact te brengen en vastgelopen situaties weer in beweging te krijgen.
Voor Samatha, gezinscoach bij het Leger des Heils, is dat precies waarom zij zich inzet binnen het gebiedsknooppunt in Amsterdam-Noord. "Het mooie is dat je samen toegang hebt tot veel kennis en ervaring," vertelt ze. "Per gezin is er één professional die de begeleiding oppakt, maar daaromheen kun je expertise van collega's inzetten. Zo krijg je een completer beeld van wat een gezin nodig heeft."
Deur open
Dat samenwerken sluit aan bij de manier waarop het Leger des Heils werkt. Niet kijken naar een dossier, maar naar de mens achter het verhaal. Samatha werkt herstelgericht. Zij gaat naast mensen gaat staan en aansluit bij waar zij op dat moment zijn in hun leven. "Gezinnen hebben vaak al veel meegemaakt. Ze hebben vooral behoefte aan iemand die luistert, geduld heeft en niet meteen met oplossingen komt."
Dat raakt de kern van het thema Deur Open. Door signalen van bijvoorbeeld scholen, huisartsen of andere professionals kunnen gezinnen vroegtijdig in beeld komen. Zo kan contact worden gelegd voordat problemen groter worden.
Dat begint niet direct met een formeel zorgtraject. Soms is een gesprek aan de keukentafel, een kop koffie of een paar praktische adviezen voldoende. Soms ontstaat vanuit die eerste ontmoeting een vertrouwensrelatie en blijkt aanvullende hulp nodig.
Van eerste contact tot passende hulp
Via het gebiedsknooppunt kwam Samatha in contact met een moeder die al door verschillende organisaties was gezien. Ze kampte met psychische en lichamelijke problemen. Hulpverlening was voor haar ingewikkeld geworden. Het vertrouwen was weg. "Ik ben niet begonnen met formulieren of dossiers," vertelt zij. "We zijn eerst gaan mailen. Pas later volgende een kop koffie. Ik zei: als we na een kwartier klaar zijn, is dat ook goed. Ik wil vooral luisteren."
Langzaam groeide het vertrouwen. Tijdens hun gesprekken kwam steeds dezelfde wens terug: een klein invalide autootje. Niet als luxe, maar als voorwaarde om haar leven weer op te kunnen pakken. Daarmee zou ze haar dochter kunnen wegbrengen, zelfstandig naar afspraken gaan, naar de Voedselbank rijden en haar beperkte energie beter verdelen.
Wat volgde was een lange zoektocht. Meerdere keren leek financiering onmogelijk. Toch bleef Samatha met verschillende betrokken partijen zoeken naar mogelijkheden. Na ongeveer een jaar lukte het alsnog. Met dank aan het doorbraakteam. Het resultaat was groter dan alleen vervoer. De moeder kwam letterlijk en figuurlijk weer in beweging. "Ze was zó dankbaar. Dat autootje gaf haar zelfstandigheid terug. Daardoor kon ze weer moeder zijn."
Samen kom je verder
Verhalen als deze laten zien waarom gebiedsgericht samenwerken zo belangrijk is. Passende hulp ontstaat niet binnen één organisatie, maar wanneer professionals hun kennis bundelen en samen optrekken rondom gezinnen. Passende hulp vraagt soms om creatief en anders kijken, naar een praktische oplossing die het dagelijks leven weer mogelijk maakt. Door niet alleen naar de problematiek te kijken, maar naar wat iemand nodig heeft om weer moeder, mens en deelnemer aan het gewone leven te kunnen zijn, ontstaat ruimte voor herstel.
