Het hart tikt anders in de nacht

Midden in de nacht werken. Zou jij het kunnen? Voor de nachtwakers van het Leger des Heils is het dagelijkse kost. Zo ook voor Bart die inmiddels al twee jaar als nachtwaker in de flexpool van Leger des Heils Midden-Nederland werkt. Voor Bart een uitkomst: ‘Ik wilde niet meer mijn hele agenda volplannen en meer thuis zijn bij de kinderen. Door deze baan ervaar ik juist veel vrijheid en flexibiliteit in mijn leven.

Voor zijn baan als nachtwaker, woonde en werkte Bart op verschillende plekken in het buitenland. ‘Ik kwam in 2010 tot geloof en besloot dat ik een grote ommekeer in mijn leven wilde maken. Er ontstond een verlangen om met andere mensen te gaan werken. Ik rolde als vrijwilliger de verslavingszorg in. Vanuit daar heb ik me ontwikkeld tot begeleider en coach.’ Als Bart zijn vrouw ontmoet, delen zij de passie om hun geloof breder uit te dragen. Samen reisden ze van Zuid-Amerika naar Canada en naar diverse Europese landen voor missiewerk. 

Uiteindelijk keren Bart en zijn vrouw eind 2022 terug naar Nederland. Bart vertelt: ‘Als missiewerker reis je veel en heb je niet lang een vaste verblijfplaats. Ons gezin was inmiddels uitgebreid met vier kinderen. We gunden hen meer stabiliteit en een enigszins ‘normaal’ leven met voetbal en kinderfeestjes. Daar zitten we nu weer middenin.’

Zijn vrouw ging na terugkomst aan de slag bij het Leger des Heils. Via haar komt Bart in contact met de coördinatoren van de flexpool. ‘Mijn vrouw en ik hebben heel bewust de keuze gemaakt dat er altijd één van ons thuis is voor de kinderen. Dat brengt natuurlijk praktisch uitdagingen met zich mee, want als zij aan het werk is, ben ik thuis. In de flexpool kun je zelf je rooster bepalen en inschrijven op diensten. Zo lang je maandelijks maar je contracturen maakt. Die flexibiliteit sprak me wel aan.’

Zijn functie als nachtwaker is ideaal te combineren met zijn gezin. ‘Tijdens mijn missiewerk heb ik ook te maken gehad met onregelmatig werken en soms ook nachtwerk. Ik wist dus dat ik daar goed mee om kan gaan. Ik ben van nature een makkelijke slaper, dus dat helpt wel om dit werk te kunnen doen. Voor een dienst slaap ik soms twee of drie uurtjes. En als ik thuiskom en de kinderen zijn naar school, dan slaap ik ook nog wat. Zo houd ik het prima vol, maar het vraagt wel om een bepaalde mindset. Al ben ik ook wel wat gewend qua slapeloze nachten met vier kids.’

Een beveiliger is niet hetzelfde als een nachtwaker. Bart vertelt: Je hoofdtaak is het overzien van de betreffende locatie. Je bent het eerste aanspreekpunt voor deelnemers en je bewaart de rust. Naast het monitoren van de camerabeelden loop je af en toe een ronde om te checken of alles in orde is. Iets wat een beveiliger ook doet, maar mocht een situatie uit de hand lopen dan treed je als nachtwaker niet fysiek op. Indien nodig bellen we dan altijd de politie. Op sommige afdelingen doe je ook nog wat licht huishoudelijke taken, zoals bijvoorbeeld de afvalbakken legen of het brood uit de vriezer halen voor de dagdienst.

Het doel van een nachtwaker is echter het bevorderen van de nachtrust van deelnemers. Maar soms kan een deelnemer niet slapen en ben je als nachtwaker ook een luisterend oor. ‘Je merkt dat bij bepaalde doelgroepen het hart anders tikt in de nacht. Veel van hen hebben ook een nachtleven gehad op straat, gevuld met drank en drugs. Mensen zijn ’s nachts vaak meer open, rustiger en toegankelijker. Dus het komt weleens voor dat ik in de nacht een goed gesprek voer met een deelnemer. Ik probeer zonder oordeel te luisteren en als het kan een bemoediging of compliment te geven. Of iemand een duwtje in de juiste richting te geven. Vaak zeggen ze daarna: Ik ben echt geholpen, nu ga ik lekker slapen. Dat geeft dan wel voldoening. Ondanks dat ik niet op hun behandelplannen inga, kan ik er wel voor ze zijn.’

Werken bij het Leger des Heils betekent dat je te maken krijgt met een doelgroep waar situaties mogelijk escaleren. In de flexpool werk je regelmatig op verschillende afdelingen. Toch heeft Bart het nog niet veel meegemaakt. ‘Als nachtwaker moet je een bepaalde rust en natuurlijk overwicht kunnen uitstralen. Dat laat je zien door lichaamstaal en in je gedrag. En waar nodig vul je dat aan met woorden. Vaak zien deelnemers dan direct: dit is oké, hij heeft de boel in de hand.

Bart vertelt verder: ‘Soms ontstaat er wel eens onrust op een groep, want het zijn in de regel mensen die in een moeilijk parket zitten. Dan wil iemand bijvoorbeeld graag slapen, maar staat een ander te schreeuwen op de gang. Op zo’n moment is het wel belangrijk dat je heel duidelijk bent en heldere instructies geeft, door bijvoorbeeld de betrokkenen even uit elkaar te halen, of even het gesprek aan te gaan: Wat is er gebeurd en wat is er nodig? En dat vraagt wel van je dat je stevig in je schoenen staat. Maar je moet het soms ook kunnen aanvoelen wat er nodig is. Ik probeer in ieder geval altijd de mens te zien achter het gedrag, en naast hem of haar te gaan staan in de situatie. Dat betekent echter niet dat je overal in mee kunt gaan. Maar laten zien dat je luistert, begrip toont en meedenkt, maakt dat dat ook vaak weer bij je terugkomt.

Denk jij na het lezen van Bart zijn verhaal: Ik wil ook bijdragen aan orde en rust in de nacht! En ben je ook op zoek naar flexibiliteit in je werk? Bekijk dan eens onze vacature van ‘Nachtwaker Flexpool’ in de regio Utrecht en Flevoland en join our team! 

* De foto gebruikt bij dit artikel is van een andere collega en deelnemer van het Leger des Heils.