Schotbalkenloodsen

Zomaar wat gedachten

De Zuid-Hollandse vestingstad Gorinchem is gelegen aan de grote rivier de Boven-Merwede, waarbij in vroeger tijd ook de kleinere rivier de Linge bij Gorinchem deze benedenloop van de Rijn instroomde. Waarmee de vestingdeuren in de stadswal niet alleen bedoeld waren om bezetting door grijpers naar de macht te weren, maar ook konden dienen als waterkering bij hoge waterstanden in de rivieren. Waarbij de stad Gorinchem ook onderdeel was van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Over schotbalken en schotbalkenloodsen

De Zuid-Hollandse vestingstad Gorinchem is gelegen aan de grote rivier de Boven-Merwede, waarbij in vroeger tijd ook de kleinere rivier de Linge bij Gorinchem deze benedenloop van de Rijn instroomde. Waarmee de vestingdeuren in de stadswal niet alleen bedoeld waren om bezetting door grijpers naar de macht te weren, maar ook konden dienen als waterkering bij hoge waterstanden in de rivieren. Waarbij de stad Gorinchem ook onderdeel was van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: door juist gebieden bewust onder water te zetten door het open zetten van sluizen zou het water zelf een barrière worden voor vijandelijkheden. Om het geteisem te weren, het getij te keren, en om het water in goede en gewenste banen te leiden zijn er in de loop der tijden diverse kanalen aangelegd zoals het Gemaal van Steenenhoek en sluizen gebouwd rondom Gorinchem, zoals onder andere de ‘Begraafplaatssluis’ in het Merwedekanaal, een natuur- en schutsluis, tegenwoordig vrijwel altijd open staande, en de normaliter openstaande ‘Kanaalsluis’, een Keersluis met waaierdeuren welke het water vanuit de Linge verbindt met het Kanaal van Steenenhoek en welke door de waaierdeuren het kanaal- of rivierwater in twee richtingen kan tegenhouden. Voor de zekerheid liggen bij deze sluizen ‘schotbalken’ opgestapeld, waarmee in uitzonderlijke situaties de sluizen kunnen worden afgesloten, mochten de beweegbare sluisdeuren onbruikbaar worden. Waarmee of voorkomen kan worden dat rivierwater de Alblasserwaard overstroomd, of om de scheepvaart te blokkeren en te stagneren, of bij de inzet van de Nieuwe Hollandse Waterlinie destijds. Mooi zijn de authentieke en historische ‘schotbalkenloodsen’ welke op verschillende locaties bij de Gorinchemse keringen zijn te zien: gebouwd tussen 1892 en 1893, waarin droog en geventileerd de schotbalken worden bewaard.

Schotbalken zijn dus balken die af willen sluiten. Maar balken kunnen ook een kruis vormen. Het kruis dat Jezus heeft gedragen en waaraan Hij heeft geleden is veelzeggend in het christelijk geloof. Wij geloven dat het kruis van Jezus geen barriére maar een brug is geworden. Om de mens dichter bij God te laten zijn.

Schotbalkenloods

image
Schotbalkenloods bij de 'Begraafplaatssluis' te Gorinchem