Geschiedenis van Korps Elburg

Hieronder kunt u de geschiedenis lezen over het Leger des Heils in Elburg zoals staat beschreven in het boekje "kleine geloofsgemeenschappen te Elburg" uitgegeven door de oudheidkundige vereninging Arent thoe Boecop in 1989

1891
"Reeds toen het leger des Heils nog maar kort in Nederland werkzaam was, werden er al samenkomsten in Elburg gehouden. Waarschijnlijk uit Nunspeet waar men een korps had geopend, kwamen de heilsoldaten hierheen. Deze diensten werden geleid door luitenant H. Wegkamp, die in deze dagen heel wat heeft moeten verduren als heilsoldaat. De Elburgers waren toen buitengewoon ruwe klanten en menig verhaal van vechtpartijen is nog bekend. De samenkomsten werden gehouden op de ruime voorkamer boven de tegenwoordige kapperszaak van Wijnand van Koot aan de Beekstraat no. 2l , waar nu in 1949 ook het officierskwartier is gevestigd." Zo begint het eerste deel van het zgn. Korpsboek van het Leger des Heils te Elburg, dat vanaf 2O mei 1949 is bijgehouden. De eerste samenkomsten - 1891 - kregen geen vervolg omdat daarvoor in Elburg de voedingsbodem ontbrak. Die situatie zou vanaf 1948 veranderen.....

De "Febe"

Op 20 mei 1948 deed het evangelisatieschip de "Febe" Elburg aan. De opzet was om te getuigen van de Blijde Boodschap. De tent der samenkomst werd opgezet op het toenmalige voetbalterrein en de mensen werden uitgenodigd om de te houden samenkomsten bij te wonen. De opkomst viel mee. Boven verwachting was de tent voor meer dan de helft bezet. Het ging eerst wel wat stroef, maar de tweede keer ging het al beter en de derde zondagavond was er niet voor iedereen een zitplaats. Velen moesten blijven staan, zo vol was het. Toen de "Febe" dan ook weer uit Elburg vertrok hadden 22 mensen "gekozen voor Jezus". De Kapiteins Van Beem uit Zwolle kwamen nu iedere vrijdag naar Elburg om diensten te leiden en openluchtsamenkomsten te houden op de Eiermarkt. Op 6 augustus 1948 kwam de "Febe" voor de tweede keer naar Elburg en werden er weer tentsamenkomsten gehouden, nu met medewerking van een zangkoortje van de geloofsgemeenschap "Luctor et Emergo" uit Oldebroek.

Korps Elburg

Ondertussen gingen de wekelijkse huissamenkomsten bij zuster Van de Wetering gewoon door, totdat op het Hoofdkwatier in Amsterdam (nu Almere) besloten werd een "korps" (een plaatselijke afdeling) in Elburg te openen. Op 22 oktober 1948 kwamen twee jonge officieren t.w. de
luitenants H.W. Krommenhoek en J. de Blij met een oude woonboot naar Elburg om daar de boodschap van het aloude Evangelie te prediken.
Het ging niet om een grote zaal en grote mensenmassa's, maar om een kleine groep bekeerlingen ten huize van zuster Van de Wetering.
Op het eerste Kerstfeest werd bij ongeveer 25 zieken een fruit- of bloemenmand bezorgd, terwijl er 's morgens om 7 uur al een wijdingsdienst werd gehouden, die door zo'n 160 mensen werd bezocht. Het was een plechtige samenkomst in een stemmig versierde zaal van Hotel "Het Scheepje" in de Vischpoortstraat. 's Middags een feest voor wel 300 kinderen, die op gulle wijze werden getracteerd. Ook 's avonds, evenals 2e Kerstdag, een grote belangestelling: er
was grote aandacht voor het gesproken woord en de zang. Op 9 januari 1949 werden in een bijzondere dienst de eerste 7 heilsoldaten van het Korps Elburg ingezegend. De belangstelling voor deze bijzondere gebeurtenis was zo groot (ongeveer 250 personen) dat de grote zaal van "Het Scheepje" in gebruik moest worden genomen. De avond stond onder leiding van Brigadier Claeijs uit Groningen. Op 1 juni 1949 veÍrok luitenant J. de Blij naar Gorinchem en in zijn plaats kwam een jonge kadet, luitenant G. Verschoor, momenteel nog lid van het korps. In dezelfde tijd kreeg het leger zijn eerste zaal. Een oude paardestal aan de Noorderwalstraat van de heer Z. Karssen werd omgebouwd tot legerzaal met een 60-tal nieuwe stoelen en een klein podium. Op 9 juli 1949 verscheen de eerste Elburgse heilsoldaat in uniform. Het was Gerrit van Triest, terwijl Jannetje van de Wetering diezelfde avond voor het eerst haar kaphoedje droeg. Uiteraard hadden ze veel bekijks.

De jaren vijftig

In 1950 werden alle kerstsamenkomsten geleid door sergeant-majoor Ph.D. van Dalen, hoofd der "William Booth" kweekschool voor heilsofficieren te Amstelveen. Zaterdag 14 april 1951 was voor korps Elburg weer een bijzondere dag. Het nam een nieuwe legerzaal in gebruik aan de Beekstraat nr. 13. De opening geschiedde door de echtgenote van de burgemeester, mevrouw van de Poll, terwijl de openingsbijeenkomst geleid werd door luitenant-kolonel W.F. Palstra. Ook waren vele vertegenwoordigers van verschillende kerkgenootschappen bij de opening aanwezig. Op 14 augustud 1952 gebeurde wat nog niet eerder in Elburg had plaatsgevonden: broeder en zuster Fikse gingen op "Leger des Heils-wijze" trouwen. Een grote schare belangstellenden was hiervan getuige. Het huwelijk werd ingezegend door kapitein Stap. Zondag 23 augustus 1953 was weer een bijzondere dag. Voor het eerst in de Elburgse "legergeschiedenis" werd een kadet uitgezonden naar de "William Booth"-kweekschool te Amstelveen. In een stampvolle samenkomst vertolkte men door woord en lied de grote genegenheid voor kadet zuster A. v.d. Weg, die nu de opleiding tot heilsofficier ging volgen.
ln augustus 1955 kwam de "Febe" opnieuw naar Elburg. Dat was een dubbele vreugde voor de Elburgse heilsoldaten, want het bleek dat de kapiteins Krommenhoek, de eerste bevelvoerende officieren van dit korps, nu de leiding op de "Febe" hadden. Men hield op drie avonden tentsamenkomsten, die goed
bezocht werden, terwijl ook nu weer het zangkoortje van "Luctor et Emergo" medewerking verleende. Ook kreeg het korps Elburg wel eens "hoog bezoek", zo
ook op 16 oktober 1955 toen commandant Thykjaer en zijn vrouw de verlossingssamenkomst leidden, wat op hoge prijs werd gesteld, gezien de zeer goede opkomst. De Gezinsbond en de Jeugdzang lieten zich horen in een lied, de samenzang was fijn en er werd met grote aandacht geluisterd naar het gesproken woord. Op woensdag 8 mei 1957 werd het 7O-jarig jubileum van het kger des Heils in Nederland herdacht. Het werd een echte "legeravond" met o.a. de eerste bevelvoerende officieren in Elburg, de kapiteins Krommenhoek en ook afgevaardigden van "Luctor et Emergo" uit Oldebroek. ln maart 1958 werd de legerleiding met het ontstellende bericht geconfronteerd van het overlijden van de toenmalige burgemeester van Elburg, de heer B. Folkerts. Deze had zich in de jaren dat hij hier burgemeester was, steeds een groot legervriend betoond. Tijdens de begrafenisplechtigheid hebben de bevelvoerende officieren dan ook van hun diepe medeleven blijk gegeven door samen een geestelijk lied te zingen en een woord van troost te spreken.

Hoogtijdagen

In november 1962 waren er twee hoogtijdagen voor het Elburger korps, want men kreeg bezoek van het muziekkorps uit Haarlem. De ontvangst op het stadhuis door burgemeester P. Bode, de muzikale rondgang door de stad en de uitvoering in de Geref. kerk waren een groot succes. Als tweede hoogtepunt was er het geanimeerde kerstdiner met ruim 30 bejaarden uit Elburg in Hotel "De Bonte Os". Het was voor de eerste keer dat het Leger des Heils in
Elburg dit organiseerde en men kan zich indenken dat de bejaarden een zekere schroom moesten overwinnen om aan deze kerstviering deel te nemen.
Er werd gespeeld en gezongen door de inmiddels opgerichte gitaarband o.l.v. mevr. N. Schenk-Verhoef, en het Geref. Kerkkoor. De meditatie werd verzorgd door ds. T. Bakker, predikant van de Geref. kerk te Elburg, terwijl het Kerstverhaal werd verteld door de heer W.L. Schouten, die van Apeldoorn komend, zijn intrek had genomen in het "Feithenhof'. Ook in 1963 werd een soortgelijk kerstdiner met de bejaarden gehouden.

1964-1967

Het jaar 1964 kenmerkte zich als een rustig jaar. In juni van dat jaar kreeg het korps Elburg de territoriaal bevelhebber, commandant W.F. Palstra en zijn echtgenote een zondag op bezoek, die dan ook op die dag de heiligingsdienst leidde. Aangezien er te weinig belangstelling bleek te zijn voor het kerstdiner met de bejaarden, besloot men dat dit jaar te laten vervallen en in plaats daarvan bezorgde men bij 190 bejaarden en zieken een fleurig fruitbakje. In de zomer van 1965 werd een begin gemaakt met de verbouwing van het pand Beekstraat 13, waarin het Leger des Heils gehuisvest was. Het dak werd vernieuwd en er werden enkele nieuwe moderne voorzieningen aangebracht. De kerstsamenkomsten in het jaar 1965 stonden onder leiding van kapiteine J. Polling uit Groningen. De geschiedenis vertelt dat het jaar 1966 een rustig verloop had. De zondagsschool ging een weekje kamperen in Lunteren, er hadden enkele inzegeningen plaats van nieuwe korps-kadetten, de gitaarband speelde in de adventstijd in het Huis van Bewaring in Zwolle, terwijl er ook medewerking werd
verleend aan de kerstfeestviering van de Elburgse Bejaardensociëteit in de "Stadt Elburgh". In augustus 1967 werd de gezinsbond in 't Harde geïnstalleerd
door mevr. commandante M. Vestergaard, bijgestaan door luitenant-kolonel J. van Heijgen en mevr. majoor N. Pauwels. Zr. L. Verschoor-Van den Bosch en zr. A.G. Piersma-Vonk werden aangesteld resp. als secretaresse en penningmeesteresse. Het jaar eindigde met de gebruikelijke kerstfeestvieringen. Het jaar 1968 werd uitgeroepen tot 'Jeugdjaar". In het voorjaar hield men een zeer geslaagd festival. Medewerking hieraan verleenden de "Zingende Snaren" (gitaarband),"The Sign Posters" (combo) en de Tamboerijnbrigade. Hoogtepunt was het aanbieden van een elektronisch orgeltje door de heer M. Wastenecker, het resultaat van een verlotingsactie. Evenals in 1967 kwam ook dit jaar de "Commando-wagen" naar Elburg om te helpen bij de openlucht-aktiviteiten in Dronten, Oldebroek, Nunspeet en 't Harde. Er werden hierbij films gedraaid en kindersamenkomsten gehouden.

Twintig-jarig bestaan

Met een buitengewone samenkomst in de Gereformeerde Kerk vierde het korps op 12 oktober 1968 het 20-jarig bestaan. Tot de ere-gasten op deze avond behoorden de commissioner Kaare Westergaard (Commandant van het Leger des Heils in Nederland) met zijn tolk kapitein Lugtenberg en majoor H.E- Krommenhoek uit Amsterdam, die de eerste officier was bij de oprichting in 1948 van het korps Elburg. Medewerking aan deze bijzondere bijeenkomst verleende het muziekkorps van het leger des Heils uit Leeuwarden, de Chr. Gem. Zangvereniging "De Lofstem", het Combokorps en de Tamboerijnbrigade. Sprekers waren, behalve de eerdergenoemde personen, ook de toenmalige Geref. predikant in Elburg, ds. W.R. Barkema, die sprak namens alle plaatselijke kerkgenootschappen, waarbij hij de wens uitsprak dat het niet bij deze 20 jaren zou blijven, maar dat nog veel langer dit zegenrijk werk mocht worden voortgezet.

Bijzondere gebeurtenissen

Op 29 augustus 1969 vond bij het Leger des Heils in Elburg een bijzondere gebeurtenis plaats, toen het twee jonge mensen, nl. Wijnie Schenk en Herman v.d. Wetering uitzond naar de "William Booth"-kweekschool te Amstelveen, waar zij een opleiding zouden volgen tot heilsofficier. Deze jonge mensen heten kadetten en zij worden twee jaren voorbereid om dan hun krachten te kunnen wijden aan God en de naaste. Dit vraagt een hechte basis van theorie een praktijk. Zowel de morgendienst in de eigen zaal als ook de avonddienst in de "Stadt Elburgh" was goed bezocht. De leiding van beide diensten berustte bij de oud-bevelvoerende officieren van het korps Elburg, majoor en mevr. Krommenhoek. Op zaterdag 18 en zondag 19 september kreeg Elburg bezoek van het Leger des Heils-muziekkorps "Den Haag CongÍeszaal". Na een mars door de stad werd er 's zaterdagsavonds een muziek- en zangfeest gehouden in de Geref. Ichthus-kerk die tot de laatste plaats bezet was.
De toenmalige burgemeeser van Elburg, de heer C. Dekker, sprak een slotwoord. Beide zondagse samenkomsten werden gehouden in de "Stadt Elburgh". In 1970 kwam het muziekkorps "Amsterdam Congreszaal" naar Elburg en ook deze keer was er weer een uitgebreid muziek- en zangprogramma in de Geref. Ichthus-kerk. Verder vermelden de aantekeningen van de eerstvolgende jaren geen bijzonderheden, alleen dat men in 1973 het25- jarig bestaan van het Leger des Heils in Elburg herdacht, waarbij allerlei herinneringen weer werden opgehaald tijdens een feestelijk samenzijn. Ondertussen zijn wij in 1976 en in maart van dat jaar kwamen er twee Surinamers nl. de "Jubilee-Singers" naar Elburg, die op hun eigen wijze Negro-spirituals ten gehore brachten. Ook in de kersttijd van 1976 was er weer een uitgebreid prograrnma met veel zang en muziek in Elburg en de wijde omgeving. In mei 1917 werd het 90-jarig bestaan van het Leger des Heils in Nederland gevierd met een grote openluchtsamen-komst met medewerking van de jong-soldaten, de jongerengroep "Glory" en de Zangbrigade. In september van dat jaar hield men op het marktterrein een rommelmarkt, die ongeveer F 1500,- opbracht. In oktober 1978 werd het 30-jarig bestaan gevierd.

Erwtensoep

Op 1 januari 1979 stond 's avonds Restaurant,,'t Olde Regthuys" aan de Vismarkt in lichter laaie. Maar ondanks de snerpende vrieskou - de temperatuur was ver beneden nul - kwamen de brandweermensen zo achter de warme kachel vandaan, over spiegel gladde wegen naar Elburgs centrum om de "rode haan" te bestrijden. Ook het Leger des Heils kwam in actie door aan deze brandbestrijden heerlijke erwtensoep uit te delen die met genoegen naar binnen werd gewerkt. Een woord van dank van de brandweermannen was dan ook ten volle op zijn plaats.

Nieuwbouw

Ook de aantekeningen over het jaar 1980 maken gewag van vele activiteiten, zoals het houden van een verkoop van allerlei artikelen ten bate van het bouwfonds met een op brengst van f 1500,-, camping-evangelisatiesamenkomsten, een bezinningsweekend en een familiekerstfeest in "Het Huiken".
In januari 1981 was de stand van het bouwfonds al opgelopen tot f 42.OOO,-. Ook in januari een lezing van de bekende "majoor", luitenant-kolonel A.M. Boshardt over haar werk in de "donkere buurt" van Amsterdam. Eveneens in dezelfde maand een zangavond van het Nationaal Zangkoor met medewerking van Elburgs Mannenkoor O.B.K. in de Geref. kerk met een uitgebreid repertoire. Ook had in dit jaar weer een wisseling van officieren plaats door, zoals dat in legertermen heet "vaarwelorders" voor het echpaar Marseille en de komst van het echtpaar Van Hese. In oktober opende het Leger des Heils een "kledingwinkel" in het pand Vischpoortstraat 18, waar de fam. De Leng haar winkelbedrijf eerder uitoefende. Na een interne verandering was dit een mooie gelegenheid voor de verkoop van goede 2e-hands kleding. In maart 1982 verleende de Zangbrigade van het Leger des Heils medewerking aan de jaarlijkse "Wereld-gebedsdag" in de Ned. Herv. kerk. In juni van dit jaar kocht men het woonhuis Beekstraat 7 van de heer G. Bos, bestemd om bewoond te worden door de korps-officieren, terwijl tegelijketijd de verbouwing plaatsvond van de Legerzaal. De samenkomsten hield men zolang in het gebouw van de Vergadering van Gelovigen in de Brouwersteeg. In oktober werd de nieuwe zaal in gebruik genomen. Door middel van het omdraaien van een grote sleutel verrichtte burgemeester Westerhuis de officiële heropening van het volledig gerestaureerde gebouw. Er werd een "open dag" gehouden voor de vele vrienden en bekenden die hadden meegewerkt aan de totstandkoming van dit resultaat.

1983

In 1983 werd begonnen met het openluchtwerk op zaterdagmiddag in verband met te geringe belangstelling hiervoor op zaterdagavond. Op eerste Paasdag werden er een zevental nieuwe heilsoldaten ingezegend, terwijl er tevens in de maand april een "gouden" fuuwe,lijkspaar was. De heer en mevrouw Verhoef-Mattijsen waren 50 jaar getrouwd en nog zeer actief in het werk van het Leger des Heils. In de vakantieperiode werden er geslaagde "vakantie-bijbelscholen" gehouden voor de jeugd in Elburg en 't Harde. In november werd in samenwerking met de Ned. Herv., de Geref., en de R.K. kerken, een oecumenische samenkomst gehouden ter afsluiting van de stadsfeesten "Elburg 750". Het muziekkorps van het Leger des Heils verleende medewerking en kapitein Van Hese sprak een slotwoord. Andere sprekers waren ds. Abelsma (Ned. Herv.), ds. Langhenkel (Geref.) en pastoor Van Rooy. In de kerstnacht van dit jaar trok een aantal heilsoldaten er op uit om hen die 's nachts moesten werken een kerstattentie aan te bieden.

Herdenkingen

Ook de volgende jaren, tot op heden, is het Leger des Heils in Elburg zeer actief met allerlei activiteiten op verschillende levensterreinen en is het niet meer uit de samenleving weg te denken. Op zaterdag 23 mei 1987 werd het 100-jarig bestaan van het Lerger des Heils in Nederland gevierd met een dankdienst in de Ned. Herv. kerk, die door vele vrienden en belangstellenden werd bijgewoond. Tijdens deze avond overhandigde het korpslid, de heer H.A. Verhoef, aan burgemeester P.Th. van Hout het jubileumboek. De burgemeester sprak een kort dankwoord en wees op de goede samenwerking tussen de gemeentelijke overheid en het Leger des Heils op het sociale vlak. De avond stond verder in het teken van koor- en samenzang, afgewisseld door enkele muzikale bijdragen door een lrger des Heils-muziekkorps. In 1988 stond het korps op bescheiden wijze stil bij het feit dat het Leger des Heils veertig aaneengesloten jaren in Elburg zijn werk mocht verrichten.