De geschiedenis van korps Apeldoorn

125 jaar Leger des Heils in Apeldoorn

In 1887 werd in Amsterdam de eerste samenkomst van het Leger des Heils in Nederland gehouden. Vier jaar later kwam het Leger naar Apeldoorn. We werken aan een mooi verhaal over de geschiedenis van het Leger des Heils in Apeldoorn. Tot dat klaar is, ziet u hier onder in het kort een aantal hoogtepunten.

De eerste jaren

1891
Op 21 maart 1891 'marcheert’ het Leger des Heils in de gedaante van twee geüniformeerde jongedames Apeldoorn binnen. Een aankondiging in de plaatselijke krant meldt dat "uit goede bron is vernomen dat het Leger des Heils alhier 'eene afdeling heeft opgericht'".  Op 11 april krijgt het Apeldoornse volk meer duidelijkheid over de bedoelingen van het Heilsleger. Dan verschijnt de volgende advertentie in het dagblad: "Het Leger des Heils begint zijn veldtocht tegen zonde, drank en den duivel op zondag 12 april in de bovenzaal der Apeldoornsche Bouwmaatschappij". Ook publiceert de krant een redactioneel stuk en een driedelig feuilleton met aanvullende uitleg.
De eerste bijeenkomsten worden gehouden in deze gehuurde zaal.

1894
Vanwege de beperkte gebruiksmogelijkheden van de gehuurde bovenzaal worden plannen beraamd voor een eigen gebouw. Men kiest voor een strategische plek en een opvallend korpsgebouw. Meer naar het centrum toe, wordt een stuk grond gekocht aan de Eierstreek, nu de Beekstraat. Hier wordt, recht tegenover de Marktstraat een bijzonder uitziend korpsgebouw neergezet.
Vanuit de gedachte "een geestelijk bolwerk" te willen zijn, wordt een korpsgebouw opgetrokken met een duidelijk kasteelachtige gevelvorm. Bovenop beide hoeken van de gevel staat een kanteel met daar tussenin een hoger opgetrokken vestingmuur. Boven de dubbele toegangsdeur komt een halfrond gIas-in-lood raam met daarboven het driekleurige Legerwapen, en op dezelfde hoogte de naam "Leger des Heils". De bouw wordt opgedragen aan de Zutphense heilssoldaat-aannemer Ruijsink.

Eerste deel 20e eeuw

image
Krantenartikel over de opening van het korpsgebouw na de verbouwing in 1927

1927
In de twintiger jaren van de vorige eeuw is de 'Legerzaal' veel te klein geworden. In 1927 wordt het gebouw fors uitgebreid met een verdubbeling van de capaciteit, zodat vele, in de taal van die tijd "heilbegeertigen" er in plaats kunnen nemen. De karakteristieke citadelachtíge bovenbouw wordt vervangen door een trapgevel van baksteen. Ter gelegenheid van de uitbreiding wordt in de muur boven het podium een rond gedenkraam van glas-in lood geplaatst in de vorm van het Legerwapen (crest). Dit is samengesteld uit de zes Legersymbolen en voorzien van de Legerkleuren rood, geel en blauw.
De grote stimulator en fondsenwerver achter de verbouwing is de plaatselijke zeepfabrikant en Legerbroeder Alexander van Brero. Op zondag 10 april 1927 wordt door hem onder grote belangstelling de eerste steen ingemetseld. De samenkomst wordt geleid door de muzikale korpsofficier kapitein Gerrit Claeijs en zijn oud-Apeldoornse echtgenote Nellie van Lìth. Mevrouw Claeijs-van Lith werd later in Legerkríngen een bekend lieddichteres.

1930
Aan de Badhuisweg komt een kinderopvangtehuis.

1931
Wegens de dringende woningnood wordt aan de rand van Apeldoorn-Zuid een aantal houten huizen gebouwd. Deze worden al gauw aangeduid met "Het Groene Dorp" of "Houtjesdorp". Hier begint luitenant De Bock op 3 oktober 1931 in het voormalige buurthuis Ons Huis op de hoek van de Arnhemseweg en de Ravenweg met een evangelisatiepost.
Voor die tijd, in 1911, hield het Leger vanuit de Beekstraat al regelmatig openluchtsamenkomsten in Zuid. En tien jaar later, in 1921, voelde handelaar/heilssoldaat Gerrit Garretsen zich geroepen om in zijn buurt een zondagschool te beginnen.

1941
Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt het Leger des Heils door de Duitse bezetter verboden, maar gaat "ondergronds".

1942
Het Leger des Heils organiseert samen met enkele Apeldoornse kerken op Eerste Paasdag een paaszangbijeenkomst op het Raadhuisplein. Deze Interkerkelijke paaszang, beter bekend als de 'Paasjubel', is inmiddels een jaarlijkse traditie.

Na de Tweede Wereldoorlog

1946-1952
Veertig jaar na de komst van het Leger ln Apeldoorn wordt ln Zuid een officiële doorstart gemaakt en groeit deze evangelisatiepost uit tot een nu zelfstandige afdeling met een eigen zaal aan de Kraaienweg. Op 6 december 1952 volgt de opening van de nieuwe zaal aan het Hofveld 12.

1956-1969
Het Legergebouw aan de Beekstraat ondergaat in 1956 opnieuw een verbouwing. Er komt een extra etage aan de voorkant. Daardoor wordt de karakteristieke trapgevel vervangen door een strakke rechthoekige gevel. De onderste gevel behoudt echter zijn specifieke oorspronkelijke elementen. In 1969 wordt de achterkant van het gebouw nog verder verlengd tot tegen de Grift.

image
Openluchtactiviteit op het Raadhuisplein (ca. 1984)

1982
In Hoog Buurlo opent ontwenningscentrum De Wending haar deuren.

1991
100 jaar Leger des Heils in Apeldoorn wordt groots gevierd; uiteraard met veel zang en muziek.

1997
In de loop van 1997 komt de gemeente Apeldoorn met een nieuw verkeersplan voor de binnenstad, waarbij de Beekstraat voetgangersgebied wordt. Dit heeft directe gevolgen voor de bereikbaarheid en de toekomst van het Legergebouw. Er zal dus gezocht moeten worden naar een geschikt alternatief.

1998
De twee korpsen Centrum en Zuid worden samengevoegd en gaan gezamenlijk verder als korps Apeldoorn aan de Beekstraat. Intussen gaat de zoektocht naar een nieuwe locatie verder.

21e eeuw

2000
In Zevenhuizen wordt een buurtsteunpunt geopend. Een ontmoetingsplaats voor de wijkbewoners.

2001
Op Hofveld 12 opent een tweede buurtsteunpunt.

image
Het Stafmuziekkorps marcheert door de Hoofdstraat (2008)

2008
Het jaarlijkse nationale muziekfestival van het Leger des Heils strijkt neer in Apeldoorn. Op diverse plaatsen in de stad treden muziekkorpsen en zanggroepen op.

2012-2013
Na een zestienjarige zoektocht wordt besloten het voormalige Yarden-gebouw aan het Hofveld 21-23 te kopen en te verbouwen. Letterlijk bouwen aan een nieuw bestaan. In mei 2013 is het vertrouwde gebouw aan de Beekstraat, dat lange tijd een baken in de binnenstad vormde, verlaten om met elkaar in Zuid aan het Hofveld een nieuwe start te maken. Een nieuwe start met nieuwe activiteiten, zoals een kledingwinkel en een inloop, De Verbinding genoemd.
De Missie en de Boodschap zijn echter nog steeds dezelfde als in 1891!

(De geschiedenis van korps Apeldoorn is uitgezocht en beschreven door broeder G.H.H. Rensink)