Geestelijke reis met deelnemers & cliënten

Praten over geloof is nooit een verplichting. Verplicht praten over geloof leidt zelden tot een goed gesprek. Je kan wel iemand uitnodigen tot een gesprek daarover. Dat doe je bijvoorbeeld door goede, open vragen te stellen. Wat helpt, is als je alert bent op signalen in een gesprek, die wijzen op een diepere laag.

Soms denken mensen dat hulpverleners niet over geloof mogen praten. Want geloof zou een privézaak zijn. Maar geloof hoort wel bij iemands leven. Dus als je iemand helemaal wilt helpen, dan mag je het ook hebben over wat iemand gelooft. In het Leger des Heils noemen we dat de holistische benadering. Wat we alleen niet doen, is dat we geloof opdringen of dat we proberen iemand te laten geloven wat jezelf gelooft. Een goed gesprek over geloven begint in de eerste plaats met goed luisteren. En met het stellen van open vragen, zoals: “Wat is eigenlijk de Bron waaruit jij leeft?” En dan, in dát gesprek, kun je iets vertellen over wat jou bezig houdt en wat jij gelooft. Want een gesprek over geloven is altijd twee-richting verkeer. Heel veel van dat soort gesprekken, kun je medewerker prima zelf.

Net als praten over geloof, is bidden met deelnemers heel goed mogelijk. Ook hier geldt: dit mag je niet opdringen. Eigenlijk kan het alleen als een deelnemer daar zelf om vraagt. Of als jezelf het gevoel hebt, dat de deelnemer dat wel fijn zou vinden. En dan alleen nog, nadat je hem of haar eerst gevaagd hebt of die dat op prijs stelt. Als je zelf bidden lastig vindt, kun je een collega of een geestelijk verzorger vragen om dat te doen. En vergeet niet: sommige deelnemers vinden het ook fijn op voor jou te bidden. Ook bidden is twee-richting verkeer.

Als je in een gesprek merkt dat iemand heel erg in de knoop zit met geloofszaken of met vragen waar je zelf ook geen weg mee weet, zeg dat dan eerlijk tegen de deelnemer. En stel hem of haar voor dat je een geestelijk verzorger vraagt te komen. Als de deelnemer dat goed vindt, bel of mail je de geestelijk verzorger van jouw afdeling en leg je kort uit wat de vraag is. De geestelijk verzorger is er voor opgeleid om hiermee om te gaan.

Een geestelijk verzorger is beschikbaar voor gesprekken over levensvragen. Daar horen dus ook vragen over geloof en zingeving bij. Hij of zij is daar speciaal voor opgeleid. De geestelijk verzorger is er in de eerste plaats voor deelnemers. Maar als je zelf ergens mee zit, mag je zeker ook met hem of haar in gesprek.

De Geestelijk Verzorger heeft geheimhoudingsplicht en rapporteert dus ook niet anderen wat hij of zij besproken heeft met een deelnemer of met jou. Tenzij de deelnemer of jij hem daar toestemming voor geeft. We noemen dat wel de ‘vrijplaatsfunctie’ van de geestelijk verzorger.

Naast individuelen gesprekken organiseren geestelijk verzorgers groepsgesprekken, vieringen, zijn betrokken bij uitvaarten, helpen mee met moreel beraad en zijn graag bereid je advies te geven over zaken van geloof en zingeving.

Alle geestelijk verzorgers van het Leger des Heils hebben zelf een christelijke achtergrond. Maar ze zijn beschikbaar voor iedereen, ongeacht wat iemand gelooft. Als een deelnemer liever een geestelijk verzorger spreekt van zijn of haar eigen geloofsovertuiging, dan wordt hem daar de gelegenheid voor geboden. Dat is geen gunst maar een recht. Als iemand daarom vraagt, neem dan contact op met de geestelijk verzorger van het Leger des Heils. Die weet wie daarvoor  het best gevraagd kan worden.

Er zijn heel veel verschillende omschrijvingen van zingeving. Met zingeving bedoelen wij dat iemand zijn leven in een groter geheel weet te plaatsen. Dat kan zowel in geestelijke zin als ook door het doen van bepaalde activiteiten, zoals werk, vrijetijdsbesteding en aangaan van relaties. Die activiteiten worden wel ‘praktische zingeving’ genoemd. Zingeving die een diepere laag aanboort, dus in geestelijke zin, wordt wel ‘existentiële zingeving’ genoemd.

Geestelijk leven of spiritualiteit wil zeggen dat iemand vanuit een innerlijke kern of geestelijke dimensie betrokken is op een transcendente dimensie, een uiteindelijke werkelijkheid of een uiteindelijk doel. Dat ligt dus dicht aan tegen die existentiële zingeving.

Levensbeschouwing is het geheel van waarden, overtuigingen en opvattingen van waaruit iemand zijn leven en de wereld beschouwt.

Geloof is een bijzondere vorm van levensbeschouwing, namelijk één waarin men uitgaat van een zichzelf of de wereld overstijgende hogere macht of kracht.

Christelijk geloof is een bijzondere vorm van geloof, namelijk waarbij men gelooft in God, zoals Hij zich heeft laten kennen in Jezus Christus en die zijn heilige Geest aan mensen geeft.

Als we in het Leger des Heils hebben over de combinatie  ‘geloof in zingeving’ dan bedoelen we dus die bijzonder vorm van levensbeschouwing en existentiële zingeving

Met een gezond geestelijk leven bedoelen we een geestelijk leven of een spiritualiteit die bevrijdend werkt en die mensen helpt om menswaardig te leven, binnen de geloofsopvatting en overtuiging die de deelnemer zelf heeft. Een gezond geestelijk leven, draagt bij aan iemands hertstelproces.

Gezond geestelijk leven betekent dus niet dat iemand zo geloven moet, zoals jij dat doet.

En het is ook iets anders aan ‘geestelijke gezondheid’.

Als je zelf nog een vraag heb, die hier niet bij staat, stuur die dan naar: inspiratie@legerdesheils.nl