wethouder van OoijenVoor mij was de opening van de inloop- voorziening Herstart – op de grens van 2018 en 2019 - een hoogtepunt in de afgelopen periode. Dit inloophuis van het Leger des Heils is exemplarisch voor de grote omslag in het Utrechtse opvangmodel. In het verleden zwierven daklozen vaak heen en weer tussen dag- en nachtopvang, zonder dat er veel veranderde. Daarom werken we nu met een 24-uursopvang en focussen we steeds meer op begeleiding. Hiermee is de keten van dag- en nachtopvang echt anders geworden. Herstart past heel goed in dat model. Op deze plek krijgen mensen perspectief: ze kunnen hun problemen aanpakken en een vervolgstap zetten.’

Zorgen rond opvang
‘Maatschappelijke opvang is een punt van zorg in de grote steden: de opvangplekken zitten overvol. Net na de zomer moesten we zelfs een noodopvang openen omdat er te veel mensen op straat zwierven. Ik zie meerdere oorzaken. In de eerste plaats is er veel terugval onder kwetsbare mensen die teruggeleid zijn naar een plek in de samenleving. Regelmatig redden ze het toch niet. In de tweede plaats wonen mensen met ernstige problematieken steeds vaker ‘in de wijk’, maar behandeling en bijbehorende voorzieningen zijn daar nog niet op afgestemd. Ook zij belanden soms op straat. En in de laatste plaats is de woningnood gewoon heel hoog. 2019 was een wake-up-call: we moeten nú handelen.’

Hulp dichtbij
‘Over zulke thema’s zijn we met alle partijen in gesprek: het rijk, de andere steden en partners in zorg en welzijn, zoals Leger des Heils. Er is een veel sterkere hulpverleningsstructuur nodig in de wijken. Volgens mij staan we aan de vooravond van een verandering. We hebben bijvoorbeeld een heel nieuw zorglandschap ingericht voor de jeugd: Utrecht is geografisch opgedeeld in twee delen en in elk van die delen is een kleine coalitie van zorgpartners nu verantwoordelijk voor de jeugdzorg. Daardoor is de hulp veel dichterbij en minder versnipperd. De huisarts weet nu precies bij wie hij terechtkan als een jongere hulp zoekt.’

Oog voor innovatie
‘Maar met hulpverlening alleen zijn we er niet. Er zijn ook nieuwe vormen van sociale samenhang nodig: wijkbewoners die meer naar elkaar omkijken, meer vormen van gemengd wonen. Het Leger des Heils speelt daar prachtig op in met het initiatief Bij Bosshardt – de buurthuiskamers die we ook in Utrecht hebben. Het valt me vaker op dat jullie echt oog hebben voor maatschappelijke ontwikkelingen. Het inzetten van ervaringsdeskundigen bijvoorbeeld is relatief nieuw in hulpverlenersland, maar jullie doen dat al jaren. Mooi is dat: dat je cliënten niet alleen als mensen ziet die hulp nódig hebben, maar ook als mensen die hulp kunnen géven.’