'Wij geloven in jullie'

Activeringsplan voor jongeren van 17 - 23

Kun je met jongeren die de hele dag roken, drinken, blowen en op de bank hangen nog iets beginnen? Het Leger des Heils denkt van wel. Ervaringsdeskundige Kim (27) ontwikkelde een activeringsplan voor deze doelgroep.

Een jaar geleden hoort ze op een vergadering iemand klagen over jongeren die niet vooruit te branden zijn, die alleen maar roken en blowen en het in geen enkele baan volhouden. Het raakt een gevoelige snaar bij Kim (27), die maar al te goed weet hoe deze jongeren zich kunnen voelen. De volgende dag spreekt ze er met haar toenmalige teammanager Frank Janse over. Hoe komt het dat deze jongeren zo moeilijk te activeren zijn? Kan het zijn dat ze iets anders nodig hebben dan wat wij ze altijd aanbieden? En weten ze zelf eigenlijk wel wat ze nodig hebben? Als je onveilig bent opgegroeid of een licht verstandelijke beperking hebt, kun je 22 zijn en – soms zonder dat je omgeving het in de gaten heeft - geen idee hebben hoe je zelf of hoe het leven in elkaar zit.

Allesoverheersend gevoel van paniek
Zelf groeide ze op in een onveilig gezin, met een verslaafde moeder en een agressieve vader, die haar op haar veertiende het ziekenhuis in sloeg. Terug naar huis kon en wilde ze daarna niet meer. Ze zwierf wat rond en kwam in een internaat terecht, tot haar achttiende. Haar inmiddels cleane moeder zag het echter niet zitten haar ‘onhandelbare’ dochter in huis te nemen. Kim woonde dan hier, dan daar en dan op straat. Haar leven bestond uit haar baantje in de horeca, sigaretten, drank, cocaïne en een allesoverheersend gevoel van paniek. Tot ze ‘out’ ging naast het fornuis in de horecakeuken en werd afgekeurd. Ze zag in dat het zo niet langer kon doorgaan. Negen maanden lang volgde ze psychotherapie, zag ze alles onder ogen wat fout was gegaan en vocht ze zich een weg naar een normaal leven. Toen ze zich aanmeldde als vrijwilliger bij het Leger des Heils, zei Frank Janse kort en bondig: ‘Vrijwilliger? Jij wordt ingezet als ervaringsdeskundige.’

'Vrijwilliger? Jij wordt ingezet als ervaringsdeskundige.'

 Normale ‘gezinsdingen’ meegeven
In die hoedanigheid start ze begin 2017 met het ontwikkelen van het activeringsprogramma, met hulp van een door Frank in het leven geroepen innovatiedenktank. Kim: ‘Ik bleef bij de ontwikkeling van het programma heel dicht bij mezelf. Op welke terreinen moet ik aangesproken worden om me te gaan ontwikkelen? Dat moeten we bij deze jongeren dan ook doen. Zo kwamen we op vier onderdelen uit: Sport, om in contact te komen met je lichaam, mindfulness hoort daar ook bij. Educatie: Wij focussen op Nederlands, Engels, wiskunde en maatschappijleer. Bij dat laatste vak leren we de jongeren ook heel praktische dingen zoals het aanvragen van een zorgverzekering. Werkbezoeken: om ze te laten ontdekken welk werk bij ze past, dat vergroot het gevoel van waarde. En tenslotte zelfreflectie/zingeving: hoe zat de jongere in elkaar voordat dit allemaal speelde. En dan terug naar de dromen van vroeger. Het gaat erom dat de jongeren de dingen meekrijgen die ze in een normaal gezin zouden hebben meegekregen.  

Onder de pannen
Het activeringsproject is van start gegaan. Jongeren binnen Enkeltje Zelfstandig, die geen dagbesteding hebben, zijn verplicht het te volgen. Daar zijn ze twaalf weken lang, drie dagen per week van 9 tot 2 mee onder de pannen. Daarna kunnen ze doorstromen naar een baan bij 50|50, naar roll over education van het Leger des Heils of vrijwilligerswerk. Teammanager Frank Janse is blij met het eindresultaat en de inzet van Kim, die ondertussen een betaalde baan van 20 uur per week bij het Leger des Heils heeft. ‘Ze spreekt de taal van de jongeren, is ‘een van hen maar dan anders’. Zij heeft zelf ervaren hoe belangrijk het is dat mensen in je geloven. Dat willen we ook naar deze jongeren toe uitstralen: wij geloven in jullie. Zodat ook zij, net als Kim, hun ballast kunnen omzetten in bagage.’