Leger des Heils actief in Slowakije als 127e land

Op 5 september 2015 werd een nieuw land toegevoegd aan de lijst van 126 waar het Leger actief is. Nummer 127 is Slowakije.

‘Het vuur openen’, zo noemen we het starten met werken in een nieuw land in Legertaal. Strijdvaardige taal. Maar er is dan ook veel te doen in Slowakije, een land dat zich in 1993 losmaakte uit fusiestaat Tsjechoslowakije en zelfstandig zijn weg ging. Niet altijd met succes overigens. Slowakije was altijd al het achtergebleven broertje van buurland Tsjechië, ook toen ze samen nog één land vormden.

image

Armsten van Europa

De focus van het Leger ligt vooral op de groep inwoners die tot de armsten van Europa horen, de Roma. Daarvan leven er op zo’n 4 tot 8 miljoen binnen de EU. Een groot deel van hen leeft in Servië en Slowakije, waar het officiële aantal bij de volkstelling van 1991 op 75.802 uitkwam. Een betwist cijfer, omdat veel Roma zich als Slowaak opgaven uit angst voor discriminatie. Recentere schattingen komen uit op rond de 400 à 500 duizend, een kleine 8% van de totale Slowaakse bevolking.

Roma worden in Slowakije gezien als paria. Gedoogd maar feitelijk ongewenst. Omgang tussen Slowaken en Roma is er nauwelijks. NRC Handelsblad publiceerde in april 2014 een pijnlijke reportage over hoe er met Romakinderen wordt omgesprongen. Die zitten in aparte klassen op school. “Elke ochtend kwamen de Romakinderen van Ostrovany, een dorp in het bergachtige oosten van Slowakije, uit hun getto met scheidingsmuur voor de tocht over de rivier. Vier kilometer, te voet of met de betaalbus, langs de keurige woonwijken van het nabijgelegen Sarisske Michal’any. Eenmaal op school werden ze opnieuw van de anderen gescheiden. Aparte klassen, aparte speelplaatsen, aparte lunch. “Andere kinderen kregen een warm middagmaal in de eetzaal, Romakinderen een droog ontbijt in een zakje,” zegt Jaroslav Valastiak, schooldirecteur sinds 2012. Zo trof hij de school aan bij zijn aantreden. Verdeeld in wit en zwart.”

"Leefomstandigheden verbeteren van een achtergestelde bevolkingsgroep."

Scheidingsmuren

Slowakije telt op dit moment veertien scheidingsmuren die de woongebieden van de Roma scheiden van die van de ‘gewone’ Slowaak. Achter de scheidingsmuren kom je in een andere wereld terecht, zo bleek tijdens een bezoek dat de Legerleiding tijdens het startweekend bracht aan het gebied. Wantrouwen en bittere armoede bepalen er het dagelijks leven. Tot de val van het communisme werkten veel Roma in de industrie. Na die tijd is de levensstandaard nog verder achteruit gegaan en zijn veel Roma werkloos. Ze hebben daardoor vaak gebrekkige toegang tot basisvoorzieningen als elektriciteit, leidingwater, riolering en gezondheidszorg en staan op achterstand op de arbeidsmarkt.

Het Leger des Heils wil werken aan het verbeteren van de leefomstandigheden van deze achtergestelde bevolkingsgroep. Vanuit Tsjechië, deel van het Nederlands territorie, wordt nu gewerkt in het Romadorp Plavecky Stvrtok. Dit dorp ligt iets ten noorden van de hoofdstad Bratislava, niet ver van de grens met Oostenrijk. Het werk bestaat vooraleerst uit het winnen van vertrouwen. Daarom zijn in eerste instantie Romaofficieren die werken onder hun eigen mensen.