Lange-afstandsrelaties in Latijns-Amerika

Panama Werkconferentie juni 2016

De collega's van Internationale Ontwikkeling & Samenwerking (IOS) zijn regelmatig in het buitenland voor allerlei besprekingen. Onlangs vertrokken Hans van der Graaf en Grettel Mejía van IOS naar Panama voor een werkconferentie met drie andere territoria. 

Hans: "Ontwikkelingswerk moet aan steeds hogere eisen voldoen. Ook alle lokale Leger des Heils-korpsen en dienstencentra merken dat. We waren gewend om vooral 'reactief' te werken: als er iets gebeurde, sprong het Leger daarop in door middel van losse projecten. Inmiddels werken we steeds meer 'programma-matig'. Voor Haïti bijvoorbeeld hadden we een programma met verschillende projecten die niet allemaal even lang duurden. We hebben nu best wat ervaring in Latijns-Amerika met dat programma-matige werken. Vandaar deze conferentie, want we willen nog een stap verder: partnerschappen. Van projectniveau naar programmaniveau naar partnerniveau."

Drie territoria

"We spraken af in Panama met drie andere territoria: Brazilië, Caribbean (dat behelst zestien eilandjes) en het Latin Amerika North territorium (dat zijn tien landen). Het is nog steeds zo dat de meeste territoria zelf bedenken wat er gedaan moet worden en hoe ze dat moeten doen. Maar er is zoveel kennis die we met elkaar kunnen delen! Een partnerschap tussen territoria heeft veel voordelen. Met deze insteek zijn we met elkaar in gesprek gegaan. Het was voor het eerst dat deze territoria met elkaar aan een tafel zaten en bespraken hoe ze met hun eigen problemen omgaan. Ze lazen elkaars strategieplannen en maakten een risico-analyse van hun eigen gebied. Ze bleken op heel veel gebieden relaties te kunnen leggen. Dat gebeurt als je je verdiept in elkaar uitdagingen. Er is ontzettend veel overlap."

Dezelfde problemen

"Externe problemen waar we naar keken waren bijvoorbeeld immigratie, mensenhandel en rampenmanagement. Veel van die problemen komen in meerdere en mindere mate in al die territoria voor. Er zijn Cubanen die via Ecuador en Mexico naar de VS vluchten. Ook deze landen merken de klimaatverandering, en ze lopen vaak achter de feiten aan. In Brazilië zijn tegenwoordig voor het eerst mini-tornado's, in de Caribbean worden de tornado's steeds heftiger. In landen als Brazilië, maar ook Honduras en Guatemala worden de overheden zwakker. De drugscriminaliteit en prostitutie wordt steeds groter. Deze territoria kunnen elkaar versterken in het zoeken naar oplossingen. Ook wat betreft interne uitdagingen. Er is vanuit het internationale hoofdkwartier in Londen veel meer aandacht voor het beschermen van kinderen, op scholen en kindertehuizen bijvoorbeeld. Brazilië is daar al heel ver mee. Maar in de Caribbean worstelen ze er nog mee. In Panama gaf Brazilië hun strategisch plan aan de Carribbean. Dat is een mooi voorbeeld van het delen van kennis."

Afspraken

"Het is niet nieuw dat territoria veel samenwerken. Sowieso hebben we natuurlijk ook vanuit Nederland banden met territoria die we helpen met geld, kennis en mensen. Er zijn meer territoria die veel met elkaar hebben, maar die band is vaak ontstaan in de geschiedenis. Een partnerschap heeft een andere insteek. Het is op basis van gelijkwaardigheid en je maakt er goede afspraken over. Als je een intentionele beslissing neemt samen, evalueer je ook hoe de samenwerking gaat. En je zit niet voor eeuwig aan elkaar vast. Er is eerst een proefperiode. Verder is er ook vertrouwen nodig in elkaar. Vaak bouw je dat op uit persoonlijke banden met mensen. Collega Grettel Mejía heeft dat bijvoorbeeld heel goed gedaan in Latijns-Amerika. We bouwen nu aan partnerschappen in Amerika, maar uiteindelijk willen we graag dat er vijf of zes zijn, waaronder in Afrika en Azië."