50|50 zijn sociale ondernemingen van het Leger Des Heils, waar cliënt-deelnemers met een grote afstand tot de arbeidsmarkt weer leren participeren in de samenleving. In de houtwerkplaatsen van 50|50, de techteams, schoonmaakbedrijven, winkels, team groenonderhoud en de voedselafdeling werken mensen die de grip op hun leven kwijt zijn. Vaak door bijvoorbeeld schulden, psychische problemen, huisvestingproblemen of verslaving. Bij 50|50 krijgen zij weer een dag- en werkritme. Ze blijven zo lang of kort als nodig is.

Jeroen Jongman (36) komt iets meer dan een jaar geleden terecht bij de fietsenwerkplaats van 50|50 in Amersfoort. Hij staat midden de werkplaats, bezig met een reparatie. Links van hem maken collega’s UV-filterende brillen voor onder de zonnebank. Ze zitten om een tafel, praten veel, maken grappen. Beneden in de houtwerkplaats staat de radio aan. Maar om Jeroen is een soort bubbel van rust. Voor zijn neus hangt aan twee kettingen een fiets, en Jeroen is verzonken in iets met boutjes en moertjes. Pas als hij begint te vertellen legt hij zijn moersleutel aan de kant. “Vijftien jaar lang kon ik geen vaste baan vinden. Ik werkte voor uitzendbureau na uitzendbureau en ik had altijd stress. Is er werk voor me? Zo ja: komt mijn geld op tijd? Zo nee: Hoe moet dat? Soms zat ik lange tijd thuis. Dan durfde ik rekeningen niet meer open te maken. Natuurlijk volgde daar aanmaningsbrieven op, die ik ook maar negeerde. Niks ging goed.”

Als je Jeroen nu bezig ziet, rustig, zelfverzekerd, geduldig, is het lastig om hem voor stellen op die manier. “Het was ook knokken,” zegt hij. “Ik was heftruckchauffeur, bijrijder op een vrachtwagen, schoonmaker van bedrijfsruimtes en van grote machines, vuilnisman, werknemer bij een chemitak in Tilburg. En dan deed ik nog kleine dingetjes tussendoor. Voor een schoonmaakbedrijfje hier, een schoonmaakbedrijfje daar. Ik heb ook weleens een half jaar thuisgezeten. Dan wist ik op een gegeven moment niet meer: is het nou zaterdag? Of dinsdag? Ik bleef op tot vier uur ’s nachts en stond toch weer op om acht uur ’s morgens. Ik was moe van het moe zijn. Ik deed niks. Niet sporten, niet naar vrienden toe. Alleen mijn boodschappen probeerde ik eens per week te doen, dan maar uit goeie moed. En daarna ging ik weer naar huis.”

Dan ontmoet Jeroen een gemeenteambtenaar van de stad Amersfoort. “We raakten aan de praat. Ik vertelde hem dat het niet goed met me ging door mijn werksituatie. Daarop volgden een aantal gesprekken op zijn kantoor. Hij zei: ‘Het is beter dat jij gewoon stopt met uitzendbureaus. Jij moet een vaste baan, en ik heb misschien wel een plekje voor je.”

In de kantine van die vaste plek roert Jeroen nu drie zakjes suiker door zijn thee. “Ik was meteen zo blij met het werkritme. Negen uur starten. Vier uur klaar. Vier dagen per week. Lekker werken met deadlines, veel afwisseling. Dat geeft mij juist rust. Maar ik vond het toch ook hectisch aan het begin. Want het is vrijwilligerswerk, en ik moest dus in de bijstand. Daar zat echt die focus bij mij: geld, geld, geld. Krijg ik wel genoeg geld? Maar ik heb een bewindsvoerder die mijn financiën beheert. Hij betaalt mijn rekeningen. Geeft me leefgeld voor de boodschappen. Dat is minder dan ik had toen ik nog werkte voor uitzendbureaus. Maar omdat ik niet wist hoe ik daarmee moest omgaan, had ik toen eigenlijk minder dan nu. Ik hoef me niet meer druk te maken.”

“Het ding hier is,” zegt Jeroen – hij neemt een slok van zijn thee, “als je hier gewoon op tijd komt, en je gewoon normaal gedraagt, kan alles. Het is hier zo relaxt. Als ik tijdens mijn werk voor een uitzendbureau eens iets eerder weg wilde, werd het meteen gekort op mijn loon. Oh! Dacht ik dan. Minder geld, dat kan niet! Dus deed ik mijn kop omhoog, en werkte, werkte, en had erna stress over hoe ik mijn afspraak op tijd kon redden. Ik had geen ruimte in mijn hoofd om zelfs maar aan een collega te vragen: hoe was je weekend? Of: Hoe gaat het?

Nu is dat zo anders. Deze week moest ik een belangrijke brief afleveren bij een loket. Nou, dan ga ik een keer wat eerder weg. Geen probleem. Ik krijg daar vertrouwen van. Het gevoel dat ik het kan. Dus als hier iets extra’s moet gebeuren, doe ik dat bijvoorbeeld graag even. En als ik thuiskom denk ik: Ik heb lekker gewerkt. Dan doe ik nog boodschappen, ga ik vrienden zien, of kijk ik op zondag voetbal met mijn collega’s – iets dat ik nooit gedaan heb in de vijftien jaar hiervoor.”

“Maar het allerbelangrijkste voor mij is de goede werksfeer die 50|50 aan mij geeft. En vertrouwen. En ik hoop dat als ik naar een ander bedrijf ga, dat ik daar dan net zo goed functioneer als nu.’ Met een klap zet Jeroen zijn theekopje op tafel. ‘En dan nu weer aan het werk.”

De Majoor
De nieuwste aanwinst van 50|50 fietswerkplaatsen is De Majoor. Een luxe stadsfiets die te koop is voor zowel bedrijven als particulieren. Zowel leveranciers van de onderdelen als 50|50 werkplaatsen maken winst op de verkoop, en dat is precies de professionaliteit die bij 50|50 past. Meer informatie? Mail naar info5050@legerdesheils.nl.