Meer tijd nodig voor goede behandeling

De Wending verlavingsbehandelking en herstelbegeleiding | Beeld: Wendy Bos

Eigenlijk is er geen mooier gelegen locatie van het Leger des heils dan De Wending. Je ziet een ezeltje op het grasveld voor het gebouw, ruikt de geur van het omringende bos en hoort vogels fluiten. Deze rust is hard nodig voor de mensen die op deze plek loskomen van hun verslaving. Sinds dit jaar is gestart met een verandering in de behandeling voor mensen met een verslaving. De nieuwe behandeling is in pilot-fase, maar de effecten zijn al goed merkbaar. Clustermanager Catharina Huizing en deelnemer Anthony vertellen er enthousiast over. Wat verandert er en waarom?

Ingekorte behandeling

Catharina: "De laatste jaren zetten de zorgverzekeraars in op verkorting van de behandeling. Dat geldt ook voor onze deelnemers. In 2013 konden we deelnemers 6-12 maanden behandeling aanbieden. Het jaar daarna was dat nog maar 8-16 weken. Landelijk ligt dat cijfer nog lager. Tegelijkertijd speelde ook de decentralisatie in de zorg een rol. Waar deelnemers vroeger na hun behandeling een nieuw bestaan in Apeldoorn konden opbouwen, is dit nu eigenlijk niet meer mogelijk. De gemeente gaat daar niet zomaar mee akkoord. De meesten moeten na behandeling dus weer terug naar hun 'oude omgeving' waar het risico van terugval heel groot is. We hebben gezien dat de behandeling te kort is om genoeg weerbaarheid te kunnen opbouwen."

Niet effectief

DSC_4945"Dat is natuurlijk best frustrerend. Dat je weet dat mensen er nog niet klaar voor zijn, als je hen weer uitzwaait." Vooral de duur van de behandleing bleek véél te kort. "De verzekeraars bepalen hoe lang de behandeling mag duren. Zij pakken een landelijk gemiddelde en plakken die dan ook op onze cliënten. Terwijl de doelgroep die wij behandelen, mensen zijn die het moeilijkste afkicken. Ze hebben veelal een beneden gemiddeld IQ en hebben bijna allemaal al meerdere pogingen op andere plekken gedaan om af te kicken. Op veel plaatsen worden ze niet meer binnengelaten of stopt de behandeling voortijdig. Dan komen ze bij De Wending. Maar doordat ook wij hen snel moeten laten uitstromen - op een moment dat ze er nog niet klaar voor zijn - zagen we dat steeds meer deelnemers terugvielen. Zonde."

Het móet anders

Daarom werd er om de tafel gegaan met de gemeente en de verzekeraars. Het Leger des Heils móet een andere behandeling mogen geven aan deze specifieke doelgroep. "Uiteindelijk wil iedereen dat een behandeling slaagt, dat bespaart de maatschappij ook kosten. Geef ons de kans voor een doelgroep-passend programma, vroegen we hen. Mensen moeten hun behandeling afmaken en weerbaar genoeg zijn om in het vervolg betere keuzes te maken. We willen hen met een betere 'rugzak' afleveren bij de vervolgbegeleiding. Bij de standaard behandeling kwamen mensen na De Wending in een beschermde woonvorm, waar voor dat moment vaak te weinig begeleiding gegeven kon worden."

Pilot van drie jaar

"We mogen een pilot uitvoeren van drie jaar. Maar niet zonder meer. Zorgverzekeraars zijn positief kritisch. We moeten hen voortdurend op de hoogte houden van de voortgang. Wat de gemeentes betreft ligt het ingewikkelder. Voor de financiering in de 3e en 4e fase van de behandeling hebben onze deelnemers een WMO indicatie nodig van de gemeente van herkomst. De indicatie wordt afgeven voor een verblijf op De Wending, vaak is dit buiten de gemeente grenzen. Soms lukt het niet om een indicatie te krijgen, daarom moeten we blijven samenwerken met gemeenten, zorgverzekeraars en VWS om te zorgen dat de benodigde zorg voor onze doelgroep toeganklijk wordt."

De fases

Wat moet je je voorstellen bij de nieuwe behandeling? Catharina: "De behandeling duurt in de pilot zo lang als nodig is;  gemiddeld houden we acht maanden aan. Dat wisselt overigens per deelnemer. Gaandeweg wordt de behandeling minder en de begeleiding intensiever. De nieuwe behandeling kent vier fases. Fase 1 is een week ontgiften op de MeerZorg (verpleeghuisafdeling) of extern. In fase 2 vind de diagnostiek, verslavingsbehandeling en herstel plaatst. Dat duurt gemiddeld twaalf weken. Fase 3 duurt meestal zestien weken waarin de deelnemer oefent met nieuw gedrag en de behandeling wordt verdiept. Fase 4 is gericht op uitstroom. Dat kost meestal acht weken. De behandelaars bepalen samen met de deelenemer, wat er nodig is en hoe snel het moet gaan."

Onderzoek

Gelijktijdig met de aanpassing van de behandeling, loopt een wetenschappelijk onderzoek. "We moeten aantonen dat dit werkt. Eigenlijk wéten we dat wel, maar we moeten het ook echt kunnen bewijzen. Dat is iets waar het Leger steeds beter in wordt. Onze specifieke kennis aantonen. Dit najaar starten we met het onderzoek naar onze nieuwe behandeling."

Herstelgericht

"We werken in het nieuwe programma volgens de CRA-methodiek. Die is erop gericht positieve elementen in de levens van mensen te versterken. Dat sluit totaal aan bij ons 'herstelgericht werken'. Het is een bewezen methodiek, waar de zorgverzeraar ook enthousiast van wordt. We doen hier geen nieuw kunstje, we onderbouwen dat onze aanpak de juiste manier is voor onze doelgroep."