Om het effect van de nieuwe behandelmethodiek te meten, wordt er in samenwerking met NISPA een onderzoek gedaan naar de nieuwe vorm van behandeling in combinatie met herstelbegeleiding. Gedurende het onderzoek zal het huidige behandelprogramma van De Wending doorontwikkeld worden, waarna het getoetst wordt op effectiviteit. Doel: een goed onderbouwd en bewezen effectief behandelprogramma voor een kwetsbare doelgroep.

Koninklijk bezoek
Om die reden bracht Hare Majesteit Koningin Máxima op woensdag 8 januari een bezoek aan De Wending. Ze liet zich uitgebreid informeren over de behandelmethode en het onderzoek door afgevaardigden van zowel Leger des Heils als NISPA. Ondanks dat het onderzoek zich in het beginstadium bevindt, konden deskundigen van beide organisaties aangeven dat de nieuwe methode aanslaat bij de deelnemers. Waardering is er vooral voor het feit dat deelnemers meer tijd krijgen om de verschillende fasen van behandeling en begeleiding te doorlopen. Ook het werken in groepen en het leren van nieuwe vaardigheden lijkt succesvol. Na overleg met deskundigen en onderzoekers, bracht de Koningin Máxima een bezoek aan de werkplaats van 50|50 Workcenter en een van de huiskamers van De Wending. Ze praatte daarbij uitgebreid met deelnemers en begeleiders van het Leger des Heils en uiteraard was daarbij ruimte om even met Hare Majesteit op de foto te gaan.

Intensief traject
Het Leger des Heils werkt herstelgericht. Dat betekent dat er samen met de deelnemer wordt gewerkt aan het verbeteren van vaardigheden die iemand al bezit. Vanuit een combinatie van groepssessies en individuele sessies, krijgt de deelnemer inzicht in de problemen en leert hij nieuwe vaardigheden aan. De behandeling is erop gericht om levens op een andere manier, zonder verslaving, in te kunnen vullen. Het programma, dat wordt gecombineerd met een woon-/werktraject, is intensief en vergt veel motivatie bij de deelnemers, maar werkt toe naar een stabiele, passende plek in de samenleving voor deze speciale doelgroep.

CRA Methodiek
Er wordt gewerkt volgens de zogeheten CRA methodiek (Community ReïnforcementApproach). Dit is een veelomvattende behandelmethode, speciaal ontwikkeld voor volwassenen met verslavingsproblematiek, die uitgaat van het bekrachtigen van positief gedrag. Werk en dagbesteding zijn belangrijke onderdelen van het programma, vandaar dat de Leger des Heils-afdeling voor arbeidsre-integratie, 50|50 Workcenter, deelnemers helpt met passende werktrainingen en opleidingen, stappen op de arbeidsmarkt en/of een zinvolle dagbesteding. Ze leren daarin niet alleen vakmatige maar ook sociale vaardigheden. Skills die ze nodig hebben op de weg naar verder herstel. En natuurlijk worden successen in iedere fase gevierd.

In fases herstellen
Het intensieve behandel- en herstelprogramma is opgebouwd uit 4 fases. De eerste fase is de zogenaamde abstinentie en stabilisatie fase, waarin de deelnemer zich richt op het fysieke herstel van de effecten van middelengebruik. In fase 2 begint de behandeling van de middelenafhankelijkheid en de start van het herstel. In deze fase zijn de sessies vooral gericht op herstel en krijgen deelnemers steeds meer kennis van het leven met een verslaving en de mogelijkheden om het leven anders in te vullen. Onder begeleiding van 50|50 Workcenter gaan deelnemers met behulp van de methodiek Doen Gaan Baan aan de slag met arbeid. De derde fase is die van herstel. De deelnemer is steeds beter in staat om doelen te bereiken en neemt hierin ook steeds meer eigen verantwoordelijkheid. In de laatste fase, die van transfer en resocialisatie, ligt de nadruk op oefenen in de praktijk en coaching. De deelnemer volgt sessies zoals ‘terugvalpreventie’ en is steeds meer in staat de aangeleerde vaardigheden in praktijk te brengen. Samen met de deelnemer wordt gekeken welk netwerk en welke steun nodig is om ook moeilijke situaties zonder middelen door te komen.

De wensen en mogelijkheden van deelnemers lopen vaak sterk uiteen. Daarom wordt altijd maatwerk geboden en kunnen de verblijfstijden per deelnemer verschillen. De insteek is dat de deelnemers het hele traject doorlopen. Het kan zijn dat er in het traject gekozen wordt voor alleen fase 1 en 2, de herstelbegeleiding wordt dan vaak georganiseerd op de plaats van herkomst, binnen of buiten het Leger des Heils.

Financiering
De eerste twee fases van de behandeling en het verblijf worden gefinancierd door de zorgverzekeraar van de deelnemer. Voor de vervolgbehandeling en herstelbegeleiding heeft de deelnemer een WMO-indicatie van de gemeente van herkomst nodig. Ook aanmeldingen via justitie of op basis van een WLZ-indicatie zijn mogelijk.

Uniek aanbod
Een verslavingsbehandeling voor deze doelgroep, in combinatie met herstelbegeleiding waarbij mensen 6 tot 8 maanden op de behandellocatie verblijven en ook werk onderdeel is van het programma, is uniek. Het programma wordt nu aangeboden omdat het Leger des Heils in de praktijk zag dat mensen met de combinatie verslaving, lichtverstandelijke beperking en een andere psychiatrische aandoening met regelmaat terugvielen in gebruik en dat de tijd om nieuwe vaardigheden te oefenen te kort was voor deze mensen.

Resultaten
De voorbereidende fase van het onderzoek is in februari 2020 klaar, dit geeft al wel een voorlopig beeld over de ervaringen tot nu toe. Het Leger des Heils ziet nu al dat mensen tevreden zijn over bijvoorbeeld het tempo van het programma en de manier waarop programmaonderdelen vaker worden aangeboden. Het onderzoek duurt in totaal vier jaar en wordt volgens planning afgerond voor januari 2023. De komende twee jaar worden de effecten van het behandelprogramma gemeten en vergeleken met andere programma’s. Het Leger des Heils hoopt dan een bewezen effectief behandelprogramma te hebben neergezet en daarmee een aanbod te hebben ontwikkeld dat verder uitgerold kan worden in het land.

----

Samenwerking
Het Leger des Heils werkt in dit onderzoek samen met het Nijmegen Institute for Scientist-Practitioners in Addiction (NISPA). Dit is een samenwerkingsverband van verslavingszorginstellingen in Nederland. De stichting NISPA heeft als doel het bevorderen van wetenschappelijk onderzoek, onderwijs en zorgontwikkeling op basis van wetenschappelijk gefundeerde kennis. Deze activiteiten zijn ten behoeve van preventie van en zorg aan mensen met een stoornis in of door het gebruik van psychoactieve stoffen. De activiteiten worden voor en door NISPA medewerkers uitgevoerd, maar er wordt ook veel samengewerkt met andere instellingen, onderzoeksinstituten en universiteiten.