Financiële hindernissen belemmeren doorstroom naar zelfstandig wonen

01-09-2017

Een op de vijf mensen die in de maatschappelijke opvang van het Leger des Heils verblijft, kan vanwege financiële redenen niet doorstromen naar zelfstandig wonen. Een kwart van deze groep bestaat uit jongvolwassenen (18-25 jaar). Dat blijkt uit onderzoek van het Leger des Heils onder 358 deelnemers binnen de gemeenten: Dordrecht, Eindhoven, Emmen, Enschede, Groningen, Lelystad, Maastricht en Rotterdam

Een van de oorzaken waardoor de doorstroom stagneert, is dat mensen met financiële problemen niet terecht komen in de schuldhulpverlening (40%). De procedures zijn te lang en te ingewikkeld. Daarnaast toont het onderzoek aan dat een huurschuld uit het verleden herhuisvesting onmogelijk maakt (20%) of dat een te laag inkomen de doorstroom naar een zelfstandige woonplek belemmert (20%). 

Structureel tekort bij jongvolwassenen 
Een kwart van de deelnemers die vanwege financiële knelpunten niet zelfstandig kan wonen, is jongvolwassen. Structureel komen zij zeshonderd euro per maand tekort om zelfstandig te kunnen wonen, zo heeft het Nibud berekend. Zolang er sprake is van studiefinanciering, een inkomen uit werk of een vangnet in de vorm van ouders die bijspringen, is zelfstandig wonen een optie. Maar als jongeren uitvallen en geen vangnet hebben, komen zij in Nederland in steeds meer gevallen op straat terecht. In 2016 waren er hierdoor 25% meer jongeren in de opvang dan in de jaren daarvoor. 

Meer ruimte in regelgeving 
Het Leger des Heils wil dan ook meer ruimte in de regelgeving voor mensen met financiële problemen. “Deze cijfers tonen onder andere aan dat de schuldhulpverlening in Nederland niet goed geregeld is. Het is niet toegankelijk genoeg”, aldus Cornel Vader (directeur Leger des Heils Welzijns- en Gezondheidszorg). “Daarnaast moeten de eisen die nu aan mensen gesteld worden naar beneden. Onze deelnemers moeten bijvoorbeeld eerst hun huurschuld afbetaald hebben voordat ze een woning toegewezen krijgen. Dat is voor onze kwetsbare doelgroep vaak niet haalbaar.” 

Vader pleit dan ook voor meer begrip en flexibiliteit bij instanties en sociale diensten, maar ook voor meer ‘slimme’ praktische oplossingen. Daarnaast ziet het Leger des Heils dat deze situatie verbeterd kan worden door meer financiële expertise in te schakelen bij de begeleiding in de maatschappelijke opvang. Het Leger gaat hier ook op inzetten binnen de eigen hulpverlening. Andere verbeteringsmogelijkheden die het Leger des Heils noemt zijn meer vrije verdienruimte voor jongvolwassenen, zodat ze zich kunnen ontwikkelen, en meer goedkope woonruimte met begeleiding. 

Download de factsheet (PDF)