Beleggingsbeleid

De Stichting Leger des Heils beheert het belegde vermogen voor alle onderdelen en activiteiten van het Leger des Heils in Nederland. Eind 2015 bedroeg het totaal van de beleggingen € 60,9 miljoen (2014 € 56,8 miljoen). Gedurende 2015 is een relatief groot bedrag aan liquide middelen aangehouden, aangezien de impact van de overdracht van zorgtaken naar de gemeenten op de cashflow van onze organisatie met grote onzekerheid werd omgeven. Wij waren ons terdege bewust van het lage rendement op deze liquiditeiten, maar hebben de beheersing van mogelijke liquiditeitsrisico’s prioriteit gegeven.

 Het beleggingsbeleid van het Leger des Heils is gebaseerd op de volgende uitgangspunten:

• beleggingsbeleid is geënt op een maximaal financieel rendement bij een defensieve strategie;
• kapitaalmarktbeleggingen zijn noodzakelijk om de gewenste rendementen in de komende jaren te kunnen realiseren;
• het eigen vermogen van het Leger des Heils heeft een aantal functies waaronder die van weerstandsvermogen om risico’s en/of tegenvallers te kunnen opvangen;
• het primaat van de toepassing van ethische normen ligt boven het beleggingsrendement.

Sociaal verantwoord beleggen

Het Leger des Heils heeft er al tientallen jaren geleden voor gekozen om zijn grondbeginselen ook in het beleggingsbeleid zichtbaar te maken. Deze keuzes zijn naderhand uitgebreid tot de volgende lijst van sectoren, bedrijven en landen waarin niet belegd mag worden:

  • Tabak;
  • Alcohol;
  • Pornografie en goedkoop amusement;
  • Gokken;
  • Wapen- en oorlogsindustrie (incl. toeleveranciers);
  • Fraude en corruptie;
  • Kinderarbeid, discriminatie en schending van mensenrechten;
  • Ernstige milieudelicten;
  • Onrechtvaardige overheden: ‘state governance issues: busines ethics, public policy related controversies and incidents’.

De uitsluitingen zijn van toepassing als de voor de uitsluiting relevante omzet meer bedraagt dan 5% van de ondernemingsomzet of als het onderdeel in sterke mate bepalend kan worden geacht.

Vanwege de toepassing van een ethisch normenkader, is het beleggen in fondsen (verzameling van meerdere aandelen of vastgoed) slechts bij uitzondering mogelijk. Het gebruik van zogenaamde ‘indextrackers’ is om dezelfde reden niet mogelijk. Derivaten, anders dan valutatermijntransacties ten behoeve van Leger des Heils ontwikkelingsprojecten in het buitenland, zijn niet toegestaan.

Het Leger des Heils hanteert bij zijn beleggingsbeleid uiteraard de uitgangspunten van de Richtlijn Financieel Beheer, zoals gepubliceerd door de brancheorganisatie van fondsenwervende instellingen Goede Doelen Nederland (vh VFI).

Sustainalytics is gespecialiseerd in het verkrijgen en toepassen van ethische beoordelingen van ondernemingen en staten. De screening is samen te vatten als enerzijds het effectief bewaken van de ethische uitsluitingen en anderzijds het vermijden van beleggingen in de slechter scorende bedrijven (op ethisch gebied) in de betreffende sector. Het Leger des Heils ontvangt maandelijks informatie van Sustainalytics, waarbij inzicht wordt verkregen in het totaalprofiel van de beleggingsportefeuille, alsmede eventuele signaleringen van overschrijding van de ethische beleggingsnormen. De externe vermogensbeheerders hebben in hun mandaat instructie gekregen om deze signaleringen adequaat te verwerken door betreffende fondsen te verkopen.

Middelenverdeling

Het Leger des Heils heeft bij het beleggen van het interne pensioenfonds voor officieren (retraitefonds) gekozen voor een defensief beleggingsprofiel, gebaseerd op genoemde uitgangspunten. De strategische middelenverdeling is 75% obligaties en 25% aandelen, met de ruimte om 10%-punten hiervan af te wijken. In het verslagjaar is voorts besloten om voor de algemene reserves, bestaande uit liquiditeiten en obligaties, ook in aandelen te kunnen beleggen. De strategische middelenverdeling is eveneens bepaald op 75% obligaties en 25% aandelen (+/- 10%-punten).

Missie gerelateerde beleggingen

In 2015 heeft het Leger des Heils voor circa € 2 miljoen belegd in een aantal fondsen, onder meer van Triodos, Actiam Institutional Microfinance Fund I en II (voorheen SNS Institutional Microfinance Fund I en II) en beleggingen in Oikocredit Nederland en Oikocredit International. Tevens heeft het Leger des Heils een belang in de Nederlandse holding van de (Afrikaanse) microkredietbank Musoni. Dit belang zal naar verwachting verder verwateren door kapitaaluitbreiding van Musoni.

Rapportage en verantwoording

Het Leger des Heils laat zich door IBS Asset Management in zijn hoedanigheid van fiduciair beheerder adviseren over het beleggingsbeleid. De externe vermogensbeheerders en fiduciair beheerder rapporteren maandelijks aan het Leger des Heils. Ten minste drie maal per jaar wordt het beleggingsbeleid geëvalueerd met interne financieel deskundigen, aangevuld met de externe vermogensbeheerders en de fiduciair beheerder. Deze evaluatie betreft de behaalde resultaten, de duurzaamheidsscreening, vooruitzichten en bijzonderheden. Daarnaast worden de beleggingsresultaten, duurzaamheidsscreening en de algemene ontwikkelingen door de financieel secretaris verantwoord aan de Territoriale Financiële Raad.

Beleggingsrendement

Afgelopen kalenderjaar was een roerig beleggingsjaar. De Europese obligatierentes daalden in 2015 enigszins, waardoor met name de koersen van staatsleningen stegen. Bedrijfsobligaties (credits) hadden een moeilijk jaar omdat beleggers een hogere vergoeding eisten voor het extra risico en de koersen van veel credits hierdoor onder druk stonden. De brede obligatiemarkt liet over 2015 een bescheiden plus zien, de relevante referentie-index (benchmark), Citigroup EuroBIG, steeg met slechts +1,1%. De wereldaandelenmarkten (de benchmark MSCI World All Country) stegen, ondanks sterke schommelingen gedurende het jaar, per saldo met +8,8% in Euro-termen.

Het gerealiseerde rendement over 2015 bedroeg 2,0% op de beleggingen van de reservepositie (2014: 6,1%). Het rendement op de beleggingen van het retraitefonds bedroeg 1,9% (2014: 8,3%), duidelijk lager dan de lange termijnverwachting van de organisatie van 4%.

Als de in 2015 gerealiseerde rendementen worden vergeleken met bijbehorende benchmarks dan valt op dat de gerealiseerde rendementen lager zijn dan de benchmarks. Dat komt omdat de ethische normen die het Leger des Heils verbindt aan zijn beleggingen ten koste gaan van het te behalen rendement. Daarnaast heeft de grote liquiditeitspositie in de algemene reserves gedurende het verslagjaar het resultaat sterk gedrukt.

Externe vermogensbeheerders en benchmarking

Het beheer van de beleggingsportefeuille is opgedragen aan externe vermogensbeheerders. Eind 2015 is, naast Staalbankiers, een tweede externe vermogensbeheerder aangezocht. De keuze is gevallen op Triodos, met name vanwege het sociaal verantwoorde beleggingsbeleid.

De keuze voor deze vermogensbeheerders is gebaseerd op historische resultaten van de portefeuilles, de kwaliteit van rapportage, duurzaamheidsscreening en beheerskosten. De beleggingsmandaten van de vermogensbeheerders hebben dezelfde basis, maar zijn verschillend door rekening te houden met aandachtsgebieden (bijvoorbeeld retraitefonds en vastrentend).

Voor de externe vergelijking van de beleggingsresultaten wordt gebruikgemaakt van de navolgende indices:

  • Vastrentende waarden: Citigroup Euro BIG;
  • Aandelen en beleggingsfondsen: 80% MSCI Europe en 20% MSCI World (euro hedged);
  • (Indirect) onroerend goed: EPRA Euro zone net return;
  • Ethische screening door Sustainalytics.